# Luxemburgs voor Nederlanders en Vlamingen: wat lijkt en wat verschilt

> Wat Luxemburgs en Nederlands gemeen hebben, en waar Nederlandstaligen over struikelen: de klinkers, de n-regel, du en Dir, goen en ginn, wou en wuer.

URL: https://alleskloer.lu/nl/luxemburgs-voor-nederlanders
Uitgever: Alles Kloer (alleskloer.lu), online cursus Luxemburgs met uitleg in het Nederlands

Luxemburgs en Nederlands zijn familie. Dat maakt de start makkelijk, maar het zorgt ook voor een paar vaste valkuilen. Hier zie je beide.

## Wat je al herkent

Veel basiswoorden liggen dicht bij het Nederlands. Een paar voorbeelden uit les 1:

| Luxemburgs | Nederlands |
| --- | --- |
| liesen | lezen |
| schreiwen | schrijven |
| lauschteren | luisteren |
| d’Wuert | het woord |
| d’Sprooch | de taal |
| roueg | rustig |

## De klinkers: ä, ë, é, ö en ü

Dit zijn verschillende klanken, en ze veranderen de betekenis. De ë klinkt vaak als een korte, doffe klinker. Nederlandse benaderingen zijn nooit precies, dus luister en herhaal. Zie [les 1](https://alleskloer.lu/nl/lektioun/01-klanken-spelling-en-uitspraak).

## De n-regel

Een n aan het eind van een woord valt in het Luxemburgs vaak weg, afhankelijk van de klank waarmee het volgende woord begint. Daarom staat er in de vervoeging ech sinn, maar schrijf je in een zin Ech si midd (ik ben moe). Voor Nederlandstaligen voelt dat eerst vreemd. Les 8 behandelt de regel helemaal.

## Du en Dir

Du is jij, tegen één persoon die je kent. Dir is u, beleefd, tegen één of meer personen. Kleine letter dir is jullie. Twijfel je bij een volwassene die je niet kent, gebruik dan Dir.

## Valkuilen voor Nederlandstaligen

- goen en ginn: goen is gaan, ginn is geven of worden. Ze lijken op elkaar en worden daardoor vaak verward (les 9).
- wou en wuer: wou vraagt naar een plaats (waar ben je?), wuer naar een richting (waar ga je heen?). Het Nederlands maakt dat verschil niet zo scherp (les 14).
- Drie naamvallen: het Luxemburgs gebruikt nominatief, accusatief en datief. Het lidwoord verandert mee (les 6 en 7).
- Het werkwoord staat op de tweede plaats, net als in het Nederlands. Dat is juist een voordeel (les 4).

## Veelgestelde vragen

### Lijkt Luxemburgs op Nederlands?

Ja, op veel punten. Beide zijn West-Germaanse talen, veel basiswoorden lijken op elkaar en het werkwoord staat in een gewone zin op de tweede plaats. Het Luxemburgs heeft wel drie naamvallen en eigen klinkers.

### Versta ik Luxemburgs als ik Nederlands spreek?

Losse woorden en korte zinnen vaak wel, vooral geschreven. Gesproken Luxemburgs volg je zonder les meestal niet, door de uitspraak en de n-regel.

---

Gratis beginnen: https://alleskloer.lu/nl/lektioun/01-klanken-spelling-en-uitspraak (les 1 tot en met 3 gratis, zonder account). Niveautest: https://alleskloer.lu/nl/niveautest
